Modlitwa o zdrowie w życiu ludzkim

Ad Blocker Detected

Our website is made possible by displaying online advertisements to our visitors. Please consider supporting us by disabling your ad blocker.

Modlitwa o zdrowie w życiu ludzkim

Wiara w uzdrawiającą moc modlitwy występuje we wszystkich religiach i we wszystkich kulturach. We wszystkich religiach różni się też od praktyk magicznych: modlitwa nie działa automatycznie, ale jest ufną prośbą skierowaną do Boga, stanowiącą formę pokornego poddania się woli Bożej. Obecna jest także w Kościele katolickim, który kieruje się przy tym zasadą fides et ratio (“wiara i rozum”). Modlitwa o zdrowie nie zastępuje opierającej się na rozumie medycyny, ale stanowi jej konieczne uzupełnienie.

Dlaczego ludzie zwracają się do Boga z modlitwą o zdrowie?

Wiara w skuteczność modlitwy ma charakter dogmatyczny, jest czymś obowiązkowym dla wszystkich katolików. Ani w chrześcijaństwie, ani w żadnej religii nie traktuje się jej jednak jako rodzaju zabiegu magicznego, który “automatycznie” przynosi uzdrowienie. Modlitwa chrześcijańska jest nie tylko prośbą do Boga o odjęcie cierpienia, ale także lekarstwem duchowym. Służy ona głębszemu zrozumieniu sensu cierpienia, a więc całego naszego człowieczeństwa, a przez to pogłębieniu naszej relacji z Bogiem.

Od XVII wieku w Europie rozpowszechnił się światopogląd materialistyczny. Oznaczał on skoncentrowanie się wyłącznie na fizycznych aspektach choroby. Doprowadziło to nie tylko do zlekceważenia duchowości chorego, ale także do zlekceważenia związanych z chorobą czynników emocjonalnych i psychologicznych. Modlitwa nie stoi jednak w sprzeczności z naukową medycyną. Nie sposób też wykluczyć skuteczności modlitwy za chorych za pomocą stosowanych w nauce metod empirycznych. Zwolennicy modlitwy o zdrowie podkreślają, że w żaden sposób nie koliduje ona z terapią medyczną opierającą się o zdobycze nauki. 

Współcześnie jednak znaczenie modlitwy doceniają nie tylko wierzący. Modlitwa posiada nie tylko znaczenie duchowe, ale także znaczenie psychoterapeutyczne i medyczne, wiążące się przede wszystkim z redukcją stresu. Jest to istotne tak dla samych chorych (związany z chorobą stres nasila objawy wielu chorób), jak i dla osób związanych z nimi emocjonalnie. Niewątpliwa z punktu widzenia medycyny naukowej jest skuteczność modlitwy w terapii schorzeń o podłożu  psychofizycznym, takich jak bezsenność, depresja czy nadciśnienie tętnicze.

Modlitwa pomaga więc chorym w radzeniu sobie z chorobą, w tym z towarzyszącymi jej bólem i problemami życiowymi. Pomaga także chorym i ich bliskim w radzeniu sobie z przewlekłym cierpieniem i śmiercią. Pozwala na głębsze zrozumienie sensu cierpienia, przywraca nadzieję i dodaje sił w walce z chorobą. Umożliwia chorym i ich bliskim radzenie sobie z problemami psychologicznymi, takimi jak towarzyszące chorobom poczucie osamotnienia i utraty kontroli nad własnym życiem.

Według badań przeprowadzonych przez amerykański Instytut Gallupa modlitwa o zdrowie należy do najczęstszych rodzajów modlitwy. Aż 75% mieszkańców Stanów Zjednoczonych modli się codziennie. 98% z nich modli się o pomyślność rodziny, 94% dziękuje Bogu, 92% prosi o przebaczenie, a 89% modli się o zdrowie. Wskazuje to, że zdrowie należy do najważniejszych potrzeb człowieka, a prośba o nie jest jedną z najczęściej kierowanych do Boga.

Wiara w siłę modlitwy za chorych wiąże się także ze wzmocnieniem wiary w Boga we wszystkich innych jej aspektach. Przykładem może być syryjski władca Abgar V Ukamma, który według przekazu hagiograficznego korespondował z Jezusem. Król Abgar V w swoim liście do Jezusa Chrystusa błagał go o uzdrowienie, które zostało mu udzielone. To właśnie uzdrowienie sprawiło, że starożytny król uwierzył w posłannictwo Jezusa jako całość, zostając tym samym pierwszym chrześcijańskim władcą.

Modlitwa za chorych ma w chrześcijaństwie także znaczenie symboliczne. Uzdrowienie ciała z choroby symbolizuje oczyszczenie duszy z grzechu. W chrześcijaństwie modlitwa za chorych, tak samo jak każda inna forma opieki nad nimi, jest też uważana za uczynek miłosierdzia. O tym, jak wielkie znaczenie w życiu religijnym chrześcijanina ma modlitwa za chorych, świadczy fakt, że namaszczenie chorych jest w Kościele katolickim jednym z sakramentów. Sakramentu tego udziela się wszystkim katolikom, dla których choroba stanowi zagrożenie życia.

Według wydanej przez Kongregację Nauki Wiary instrukcji dotyczącej modlitwy o uzdrowienie: Gorące pragnienie szczęścia, głęboko zakorzenione w sercu człowieka, łączy się ściśle z dążeniem do uwolnienia od choroby i zrozumienia jej sensu, gdy się jej doświadcza. Jest to ludzkie doświadczenie, które znajduje w Kościele szczególny oddźwięk, ponieważ w taki czy inny sposób dotyczy wszystkich. Właśnie przez niego choroba jest rozumiana jako środek zjednoczenia się z Chrystusem i wewnętrznego oczyszczenia, zaś ze strony tych, którzy opiekują się chorą osobą, jako okazja do czynienia miłosierdzia.

Modlitwa o zdrowie w chrześcijaństwie i w innych religiach

Modlitwa za chorych w chrześcijaństwie

Większość opisanych w Ewangeliach cudów dokonanych przez Jezusa ma charakter uzdrowień, uzdrowieniom tym towarzyszyła przy tym często skierowana do Boga Ojca modlitwa. Także opisywane przez Dzieje Apostolskie cuda dokonywane przez apostołów polegały przeważnie na uzdrowieniu chorych. Wielu uzdrowień dokonał zwłaszcza św. Paweł. W Starym Testamencie opisy uzdrowień dokonywanych przez proroków są stosunkowo rzadkie, istnieją jednak opisy modlitw o uzdrowienie kierowanych do Boga przez proroka Eliasza. Częstsze są natomiast opisy chorób jako kar nakładanych przez Boga na Izraelitów za nieposłuszeństwo. Bóg jednak za każdym razem litował się nad Izraelitami, wysłuchując ich modlitw przebłagalnych.

Na biblijnych opisach cudownych uzdrowień za sprawą modlitwy opiera się przekonanie o mocy modlitwy za chorych występujące we wszystkich wyznaniach chrześcijańskich. Wiara w skuteczność modlitwy za chorych była powszechna już u pierwszych chrześcijan. Uzdrawianie za pomocą modlitwy pierwsi chrześcijanie uznawali za dar Ducha Świętego. W pierwotnym Kościele praktykowano często modlitwę przez nałożenie rąk na chorego, stanowiącą formę błogosławieństwa.

Już w Starym Testamencie widoczna jest także wiara w opiekę aniołów nad ludźmi. Głównym patronem lekarzy, farmaceutów i chorych jest w chrześcijaństwie archanioł Rafał, którego imię znaczy “Bóg uzdrawia”. W Księdze Tobiasza obecny jest opis opieki archanioła Rafała nad Tobiaszem oraz opis uzdrowienia jego ojca przez tego archanioła. Archanioł Rafał, podobnie jak osobisty Anioł Stróż, sprawuje osobistą opiekę nad ludźmi.

W prawosławiu istnieje silna wiara w uzdrawiającą moc modlitwy osób odznaczających się świątobliwym trybem życia. Wierni prawosławni zwracają się z prośbami o uzdrowienie do pustelników, mnichów i mniszek – zwłaszcza tzw. starców, doświadczonych zakonników cechujących się szczególną mądrością i ascezą. Wierzy się także w uzdrawiającą moc modlitwy “osób o czystych sercach” – dzieci, a nawet szaleńców (“jurodiwych”). Osoby te uważane są za obdarzone szczególnymi łaskami Bożymi. Podobnie jak w katolicyzmie, w prawosławiu istnieje wiara w cudowne uzdrowienia dzięki modlitwie przed świętymi obrazami. W XIX wieku do Ikony Bogarodzicy Wstawienniczki za Grzesznych modlono się powszechnie w czasie panujących wtedy epidemii cholery.

W katolicyzmie żywy jest kult świętych patronów, wstawiających się za wiernymi przed Bogiem. Modlitwa za pośrednictwem świętych uznawana jest za szczególnie skuteczną w tych dziedzinach, z którymi byli związani za życia. Jest tak również w przypadku chorób – modlitwom do niektórych świętych przypisuje się szczególną moc w przypadku wybranych, konkretnych dolegliwości. Tak np. w przypadku chorób gardła pomocna jest modlitwa do św. Błażeja, w przypadku raka piersi do św. Agaty, w przypadku wszystkich nowotworów do św. Peregryna, w przypadku epilepsji do św. Wita. Ulgę w reumatyzmie przynosi modlitwa za pośrednictwem św. Serwacego, w chorobach serca – św. Teresa Wielka, w chorobach psychicznych (podobnie jak w problemach miłosnych) – św. Walenty, w chorobach żołądka – św. Erazm, w chorobach dzieci – św. Jan Chrzciciel. Święty Jan Paweł II patronuje chorym na chorobę Parkinsona, na którą sam cierpiał. Większość świętych opiekuje się więc chorymi na jakieś konkretne schorzenia.

Z modlitwą łączy się pielgrzymka. Katolicy wierzą, że pielgrzymowanie do miejsc słynących z uzdrowień stanowi formę modlitwy. Pielgrzymować mogą tak sami chorzy, jak i osoby modlące się za nich. Spośród słynących z cudownych uzdrowień sanktuariów katolickich największą sławą otoczone jest Lourdes w południowej Francji. Szczególnie ważną formą modlitwy za chorych jest również Msza Święta odprawiana w intencji chorych. Uzdrawiająca moc modlitwy znalazła odzwierciedlenie także w kulturze świata chrześcijańskiego. Przykładem może być średniowieczna legenda rycerska o świętym Graalu, który miał moc uzdrawiania.

Wiara w moc modlitw o uzdrowienie chorych jest szczególnie istotna w wielu wyznaniach protestanckich – należą do nich zwłaszcza zielonoświątkowcy i adwentyści. Zielonoświątkowcy odwołują się w swoich praktykach religijnych do udzielonych apostołom darów Ducha Świętego, w tym daru uzdrawiania. Podobnie rozumie modlitwę katolicka Odnowa w Duchu Świętym. W protestantyzmie istnieją też ruchy irracjonalistyczne, a nawet negujące samą realność świata fizycznego (np. Stowarzyszenie Chrześcijańskiej Nauki). Odrzucają one całkowicie medycynę, wierząc, że modlitwa jest jedynym środkiem umożliwiającym wyzdrowienie. Wielu radykalnych protestantów uważa chorobę za karę Bożą, odmawiając podjęcia leczenia.

W krajach Ameryki Łacińskiej nastąpiła synteza chrześcijańskiej wiary w świętych z praktykami magicznymi pochodzenia afrykańskiego i indiańskiego. Większość praktyk magiczno-religijnych, takich jak makumba czy voodoo, ma na celu odpędzenie wywołujących chorobę złych duchów. Różnica między modlitwą w tego rodzaju praktykach a modlitwą w religiach chrześcijańskich polega na tym, że praktykujący obrzędy magiczne uzdrawiacze próbują zmusić świętych, duchy i Boga do uzdrowienia chorego. W chrześcijaństwie natomiast osoba modląca się do Boga za chorych z pokorą przyjmuje jego wolę. Różnica między modlitwą o uzdrowienie a czarami, powszechnie dostrzegana przez antropologów kulturowych i religioznawców, opiera się więc na odmiennym rozumieniu relacji człowieka i Boga.

Modlitwa za chorych w innych religiach

W buddyzmie i hinduizmie nie ma wyraźnej granicy między modlitwą a innymi praktykami duchowymi. Pobożny hinduista zwraca się do czczonych przez siebie bóstw nie tylko słowami, ale całym swoim życiem – modlitwą jest więc np. taniec, muzyka, czy ćwiczenia fizyczne i praktyki medytacyjne. Niektóre mantry (często powtarzane modlitwy słowne) mają według wyznawców hinduizmu moc uzdrawiającą. Większe znaczenie ma jednak równowaga między ciałem i duchem. Prowadzi do niej medytacja i ćwiczenia fizyczno-oddechowe: celem indyjskiej jogi jest nie tylko kontakt człowieka z Absolutem, ale także zwycięstwo nad chorobą, śmiercią i starością.

Modlitwy o uzdrowienie odgrywały dużą rolę w życiu starożytnych Greków i Rzymian. Bóstwem, do którego je kierowano, był przede wszystkim Asklepios (Eskulap). Czcicielem Asklepiosa był Hipokrates, najsławniejszy lekarz starożytności, który działał na wyspie Kos, głównym ośrodku kultu tego bóstwa. Starożytni Grecy postrzegali choroby (zwłaszcza epidemie) jako zesłaną przez bogów karę. Odwrócić mogły ją modlitwy przebłagalne do ojca Asklepiosa, boga Apollina.

W islamie wiara w uzdrawiającą moc modlitwy nie jest powszechna. W religii tej występuje fatalizm, przekonanie, że wszelkie nieszczęścia (w tym choroby) są nieuniknioną wolą Bożą. Wielu muzułmanów wierzy jednak, że uzdrawiającą moc ma recytowanie wersetów Koranu nad oliwą lub wodą, których używa się następnie do kąpieli i picia. Niektórzy muzułmanie wierzą też, że choroby sprowadzane są przez demony – recytowanie Koranu (zwłaszcza sury Al-Fatiha) umożliwia przezwyciężenie wpływu złych mocy.

W judaizmie modlitwy o uzdrowienie wiążą się przede wszystkim z chasydyzmem, mistyczno-emocjonalnym nurtem tej religii. Moc uzdrawiania ma znajdujący się w bezpośrednim kontakcie z Bogiem cadyk, przywódca grupy chasydów. Żywe są także wierzenia w uzdrawiającą moc pielgrzymek do grobów najsławniejszych cadyków. 

Rodzaje modlitw o zdrowie. Najsłynniejsze modlitwy o zdrowie

Do modlitwy za chorych i wszystkich ludzi cierpiących wzywa cały kościół. Świadczy o tym ustanowiony przez papieża Jana Pawła II Światowy Dzień Chorego, obchodzony 11 lutego. Papież ustanowił ten dzień w 1992 roku, jako skierowane do całego Kościoła wezwanie do modlitwy za chorych. Jan Paweł II podkreślał, że modlitwa za chorych ma służyć także refleksji nad cierpieniem i stanowić wezwanie do pomocy dla wszystkich cierpiących duchowo i fizycznie. 

Jedną z najbardziej znanych modlitw o zdrowie jest w katolicyzmie modlitwa do Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. Rzymski obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy słynie z cudownych uzdrowień:

Matko Boska Nieustającej Pomocy, Twój Boski Syn, którego na ręku trzymasz, wysłuchuje każdą Twoją prośbę. Poleć Mu także chorego, za którego dzisiaj w pokorze modlę się do Ciebie. Rzeknij tylko słowo a chory wróci do zdrowia. Nie odmawiaj mi tej łaski, chorzy mają szczególne prawo do Twej dobroci. Proś przeto Jezusa, aby nam to drogie życie zachował. Ty sama bądź dla chorego dobrą i miłosierną Lekarką a przy Twojej Pomocy z pewnością uzyska utracone siły. Gdyby jednak Bóg, którego wola rządzi światem, inaczej postanowił, wspomóż o Matko chorego i daj mu siłę, aby przyjął kielich goryczy i zdał się spokojnie na rozporządzenia Boga Wszechmocnego. Daj mu cierpliwość, broń od rozpaczy. Matko, Ty jesteś tak potężna, możesz nas pocieszyć. Jesteś Matką Najlepszą, pragniesz nas uratować. Wysłuchaj więc nas łaskawie i przyjdź nam z pomocą. Amen.

Patronem chorych na raka jest św. Peregryn Laziosi, żyjący na przełomie XIII i XIV wieku. Chorzy na nowotwory odmawiają ośmiodniową nowennę skierowaną do św. Peregryna. Jedna z wielu znanych modlitw kierowanych do tego świętego brzmi:

O święty Peregrynie, Ty, którego zwano “potężnym” i “cudownym pracownikiem” z powodu licznych cudów, które otrzymywałeś od Boga dla tych, którzy uciekali się do Ciebie. Przez tak wiele lat znosiłeś na swym własnym ciele chorobę rakową, która niszczy samą istotę naszego jestestwa, i który uciekłeś się do Źródła wszelkiej łaski, gdy człowiek był już bezsilny. Zostałeś wyróżniony wizją Chrystusa, który zszedł z Krzyża by Cię uzdrowić. Proś Boga i Matkę Boską o uzdrowienie dla tych chorych, których powierzamy Tobie. Wsparci w ten sposób przez Twe potężne wstawiennictwo będziemy śpiewać Bogu, teraz i na wieki, pieśń wdzięczności za Jego wielką dobroć i miłosierdzie.

Modlitwa do archanioła Rafała, głównego patrona chorych i lekarzy, postrzeganego w chrześcijaństwie jako prawzór aniołów-stróży:

Dobry święty Rafale, wzywam Cię jako patrona tych, których nękają choroby lub cierpienia cielesne. Ty przygotowałeś lekarstwo, które przywróciło wzrok Tobiaszowi. Twoje imię oznacza „Bóg uzdrawia”. Proszę Cię o pomoc w mojej potrzebie… 

Prócz modlitw za chorych we właściwym sensie, popularne w chrześcijaństwie są modlitwy o odwrócenie wszelkiego rodzaju klęsk i nieszczęść, w tym epidemii. Szczególne znaczenie w duchowości prawosławnej i katolickiej ma Trisagion, czyli suplikacja Święty Boże, święty, mocny:

Od powietrza, głodu, ognia i wojny
Wybaw nas Panie!
Od nagłej i niespodziewanej śmierci
Zachowaj nas Panie!

Osoby dotknięte chorobą alkoholową posługują się często Modlitwą o Pogodę Ducha (Serenity Prayer). Dużą popularność zyskała ona w ruchu Anonimowych Alkoholików:

Boże, użycz mi pogody ducha,
abym godził się z tym, czego nie mogę zmienić,
odwagi, abym zmieniał to, co mogę zmienić,
i mądrości, abym odróżniał jedno od drugiego.

Wielu katolików modli się za pomocą rozważań nad cytatami z Pisma Świętego. Mogą one być także modlitwą za chorych. Przykładowe cytaty biblijne, którymi można modlić się w przypadku choroby to:

  • Powiedz tylko słowo, a będzie uzdrowiony Twój sługa. (Mt 8,8)
  • Zmiłuj się, Panie, nade mną, bo żyję w udręce. (Ps 31.10)
  • Panie, ten, którego miłujesz, jest chory. (J 11,3)
  • Błogosławiony Bóg, Ojciec miłosierdzia, który pociesza nas w każdym naszym utrapieniu. (2 Kor l ,3-4)

Modlitwami za chorych mogą być także różaniec, Koronka do Miłosierdzia Bożego, modlitwa do anioła stróża i wiele innych najbardziej znanych modlitw katolickich. Wybór tekstu modlitwy nie wiąże się wprost z jej skutecznością, powinien być raczej dostosowany do osobistej pobożności modlącego się. Ze względu na możliwości nadużyć doktrynalnych i dyscyplinarnych formy modlitwy o uzdrowienie są jednak w Kościele katolickim uregulowane. Omawia je wydana przez Kongregację Nauki Wiary w 2000 roku Instrukcja na temat modlitw w celu osiągnięcia uzdrowienia pochodzącego od Boga.

Leave a Reply

error: Content is protected !!